عصر جامعه شناسی

با سمه تعالي

پاسخ نمونه پرسش هاي پايان فصل اول (هويت ) كتاب جديد التاليف جامعه شناسي 2

1-      جدول زير نسبت قبولي در آزمون هاي سراسري سال هاي 62و79را به تفكيك جنس نشان مي دهد.

از اطلاعات مندرج در جدول بالا چه نتيجه اي مي گيريد؟

در مدت 17 سال پذيرفته شدگان زن نزديك به دو برابر شده است و سهم مردان 20 در صدنسبت به سال 1362 كاهش يافته است و اين امر نشان دهنده تغيير نگرش زنان نسبت به تحصيل مي باشد.

الف - به چه علت ميزان پذيرفته شدگان زن نسبت به مردان افزايش يافته است؟

اين مسئله ميتواند علل مختلفي داشته باشد كه عبارتند از:

-          برنامه ريزي هاي كلان توسط سياست گذاران جامعه در جهت ادامه تحصيل دختران(حمايت و سرمايه گذاري)

-          تغيير نگرش جامعه نسبت به حقوق زنان

-          افزايش مشاركت اجتماعي زنان

-          تلاش زنان براي دستيابي به تحصيلات عالي همدوش مردان

-          بالا رفتن سن ازدواج و افزايش امكان ادامه تحصيل دختران

-       افزايش حس استقلال طلبي و اعتماد به نفس زنان در عرصه هاي مختلف كه ميتواند در بلند مدت بر اعتماد به نفس مردان تأثير منفي داشته باشد.

-          تأثير ميزان تحصيلات بر شغل و درآمد زنان

-          كاهش انگيزه مردان به تحصيل به علت كم شدن فرصت هاي شغلي و انجام خدمت وظيفه اجباري

-          كم شدن ارزش علم در مقابل ارزش شدن ثروت در جامعه وتمايل مردان براي دستيابي به مشاغل پردرآمد

ب - به نظر شما اين امر چه تأثيري بر هويت يابي دختران و پسران دارد؟

اين امرباعث نگرش مثبت زنان نسبت به هويت جنسي خود گرديده و اعتماد به نفس اين افراد را بالا مي برد اما در پسران هم مي تواند موجب كاهش اعتماد به نفس آنان گرديده و هم ميتواند زمينه را براي خلاقيت هاي جديد در پسران آماده كند.

2-با كمي دقت به پيرامون خود درمي يابيم كه افراد در معرفي خود به ديگران از روشهاي متفاوتي چون تبليغ شخصي،نمونه جلوه دادن خود،شكسته نفسي،تهديد،تضرع و چاپلوسي استفاده ميكنند.

الف-  چرا بعضی از افراد برای تحت تأثیر قرار دادن دیگران از اعمالی مانند چاپلوسی ، تهدید و تضرع استفاده می کنند ؟

افرادی که از این روش ها استفاده می کنند یا نتوانسته اند از سایر ويژگی ها در معرفی خود استفاده کرده و یا هیچ ویژگی مثبت و خلاقی ندارند .  و نمی توانند برای معرفی خود ( هویت ) تولید گری و خلاقیت داشته باشند .

ب -   بین کاربرد این روشها  و هویت چه رابطه ای وجود دارد ؟

این افراد از هویت سالمی برخوردار نبوده و هویت کاذب پیدا می کنند زیرا نمی توانند از راههای مثبت دیگران را تحت تأثیر قرار دهند و می خواهند  به وسیله چاپلوسی و تهدید و تضرع نقاط ضعف خود را بپوشانند .

3- ترانه های قومی شامل ادبیات ، اشعار ، کلام و جمله هایی است که در قالب تصنیف در هر منطقه رواج دارند و مردم دهان به دهان آن را زمزمه می کنند . به ترانه های قومی زیر توجه کنید : ( صفحه 51و 52)

الف-   این ترانه های قومی چه ویژگی هایی دارند ؟

ارزشهای مشترک عشق به وطن – علاقه همه ایرانیان به کشور خود – جانبازی در راه وطن – تعلق  و تعهد نسبت هویت ملی و هویت ایرانی .

ب-   از ویژگی های مشترک آنها چه نتیجه ای می گیرید ؟

اینکه اقوام  مختلف ( ترک ، بلوچ ، کرد ، عرب و ... ) قبل از اینکه بر ارزشها و علایق قومی خود  اشاره کنند  بر ایرانی بودن خود تأکید می کنند و این امر هویت ملی آنها را تقویت می کند .

ج-   آیا ترانه های قومی دیگری را می شناسید که این معانی را در بر داشته باشند . نمونه هایی از آن را ذکر کنید .

بلی ، تاریخ ادبیات کودکان ، دیوان شهریار ( حیدربابا ) ، شعر دایه دایه وقت جنگه ، باز هوای وطنم  آرزوست

د-   چگونه می توان این ویژگی های مشترک را تقویت کرد ؟

از طریق : رسانه های جمعی ، برگزاری دوره های ایرانگردی و شناخت اقوام مختلف ، استفاده از زبان مشترک شناخت گذشتگان خصوصاً مفاخر ملی ، پرهیز از طرح مطالب تفرقه انگیز و ایجاد زمینه برای برقراری ارتباط بین متخصصان و اندیشمندان ایرانی در داخل و خارج از کشور .

4- به این دو روایت از آینده خانواده  و جامعه توجه کنید .(صفحه 52 و 53 )

الف-   هر یک از این دو نوع روایت جهان آینده را چگونه برای شما تصویر می کند ؟

در روایت اول جهان انسانی مملو از محبت و روابط عاطفی و ارتباطات گسترده انسانی را به تصویر کشیده و روایت دوم جهانی ماشینی و فاقد احساس و روابط عاطفی که می توان  مرگ انسان و انسانیت را در آن به خوبی مشاهده نمود ، به تصویر در آورده است . بنابراین طبق روایت اول خانواده مستحکم شده و افراد در جهان آینده به تشکیل خانواده ترغیب می شوند و در روایت دوم نقش خانواده کمرنگ شده و تشکیل خانواده ضد ارزش تلقی می شود .

ب -  شما نسبت به هر یک از این دو روایت چه احساسی دارید ؟

روایت اول بدون قضاوت نسبت به خانواده تغییردر کارکردهای آن را نسبت به گذشته بیان می کند . در حالی که روایت دوم علاوه بر اشاره به تغییر شکل خانواده و کارکردهای آن ، دیدگاهی منفی نسبت به خانواده را به خواننده القاء می کند.

ج -   به نظر  شما آینده خانواده چه خواهد شد به عبارت دیگر روایت شما از آینده خانواده چیست ؟

 به نظر من با توجه به اینکه خانواده هسته اولیه هر جامعه می باشد هرگز از بین نخواهد رفت ، هرچند شکل روابط افراد در درون آن تغییر کند و در آینده نهاد خانواده به حیات خود ادامه خواهد داد .

5- چرا شناخت از خود در افراد هر نسل با نسل پیش تفاوت دارد ؟ چرا فرزندان شبیه پدران و مادران خود نیستند ؟ چرا جوانان در نوع ویژگی هایی که می خواهند خود را با آن تعریف کنند با والدین خود اختلاف دارند؟

زیرا ارزشها و شرایط عمل در زندگی اجتماعی دو نسل با یکدیگر همسان نیستند  . تغییر نظام اجتماعی در هر دوره افراد را در معرض ارزشهای مختلفی قرار می دهند و همین امر باعث تفاوت در اجتماعی شدن افراد در نسل های متفاوت می گردد . علم و تکنولوژی هر روز پیشرفت می کند و نیازهای جدیدی سر برمی آورند  که برای نسل قبل نامفهوم تلقی می شود . همچنین امروزه فرزندان در معرفی خود از ملاک های جدیدی مانند تحصیلات ، شغل ... ( معیارهای اکتسابی ) استفاده می کنند .

6- چرا جوانان در بخش های مختلف زندگی اجتماعی در هویت یابی راه های متفاوتی را می پیمایند ؟

زیرا امکانات آموزش ها و راههای جامعه پذیری آنها با یکدیگر متفاوت است . محیط های مختلف مانند کشورها، شهرها و روستاها باورها و ارزش های یکسانی ندارند همچنین نگرش قشرهای مختلف به این پدیده یکسان نیست به همین سبب راههای هویت یابی افراد نیز  متفاوت است .

7- فلسفه برپایی مراسمی به عنوان بزرگداشت عطار نیشابوری ،  بزرگداشت حافظ ، هزاره فردوسی ، سال جهانی مولوی و نظایر آن چیست ؟

آشنایی مردم با مشاهیر و دانشمندان ایرانی ، تقویت هویت ملی ، ایجاد روحیه تعلق و تعهد به فرهنگ غنی ایرانی، احترام به هویت ملی ، آشنایی مردم با الگوهای مناسب  ، تکیه بر توانائیهای قوم ایرانی ، شناساندن فرهنگ و هویت ایرانی به جهانیان و ...

8- چرا باید با میراث فرهنگی خود آشنا شویم ؟

زیرا میراث فرهنگی بخشی از هویت ماست و نشان دهنده ارزش ها و باورهای مشترک مردم می باشد .بنابراین برای حفظ هویت تاریخی،  ملی خودباید باآن آشنا شویم تا از طریق آن هویت  جمعی ما حفظ شده و تداوم یابد .

9- چرا سازمان هایی مانند میراث فرهنگی و جهانگردی برای حفظ و مرمت آثار باستانی تشکیل می شوند ؟

زیرا این آثار یادآور  خاطرات مشترک ایرانیان است ، ارزش ها و باورهای جمعی را نشان می دهد ، به هویت یابی نسل جوان کمک می کند و نگهداری از این آثارنشانه تعلق خاطر و تعهد ما به هویت جمعی و ملی خودمان محسوب می گردد .

10- ایرانگردی و جهانگردی در شناساندن  «ما» ی ملی و به طور کلی «ما»ها چه نقشی دارند ؟

ایرانگردی و جهانگردی می تواند افراد را با فرهنگ ، گویش ها  ، آداب و رسوم ، هنر و صنایع اقوام مختلف در ایران وجهان آشنا نماید . و از این طریق افراد می توانند به باورها و ارزش های مشترکی که با مردم خود و جهان دارند پی برده و «ما» ی ملی و « ما» ی جهانی آنان تقویت گردد .

11-  آیا تبلیغات تلویزیونی را هم می توان نوعی روایت تلقی کرد ؟ چرا ؟

بله ، زیرا با ارائه تصاویر ، جهان را برای افراد روایت وتفسیر می کند و همچنین برداشت های افراد از این تبلیغات متفاوت است ، همچنین تبلیغات تلویزیونی می تواند بینندگان را با بخش هایی از واقعیت یک کالا آشنا نماید .

http://etu.isfedu.org